اخبار ویژه

جایگاه دادستان در نظام قضایی

الف – ماده ‌۱۹۳ قانون دیات بیان می‌دارد هرگاه مجنی علیه ولی نداشته باشد دادستان كل به منزله ولی اوست و موظف است حق او را بدون عفو استیفا كند.

ب- دادستان كل مكلف است آراء متهافت را در كل امور مدنی، كیفری و امور حسبی در هیات عمومی دیوان مطرح كند تا وحدت رویه ایجاد شود. منظور از آرای متهافت آن است كه از شعب دیوان عالی كشور در موضوع واحد، آرای متعارض صادر شده باشد.

وی با اشاره به نظر شماره ‌۴۱۸ مورخ ‌۲/۵/۶۹ شورای نگهبان در مورد نقش نظارتی دیوان عالی كشور و دادستان كل كشور، خاطرنشان كرد: عنوان دیوان عالی كشور در اصل ‌۱۶۱ شامل دادسرای دیوان نیز هست. همچنین در خصوص نظارت رئیس دیوان عالی كشور و دادستان كل و ایجاد واحد نظارت توسط هر یك از آنان اصل ‌۱۶۱ ساكت است و نیاز به قانون دارد.
دادستان

كشاورز نقش دادستان در امور وزارتخانه‌ها را در قالب موارد زیر مطرح كرد:

‌۱- عضویت در كمیسیون بازرسی تبلیغات انتخابات خبرگان

‌۲- عضویت در هیات اجرایی انتخابات ریاست جمهوری

‌۳- عضویت در هیات اجرایی انتخابات مجلس شورای اسلامی

‌۴– عضویت در هیات اجرایی همه پرسی

‌۵- اعلام صدور كیفرخواست علیه متهمان چك بلامحل به بانك مركزی

‌۶- نظارت بر كار بانكها و موسسات اعتباری از جهت رعایت قوانین و ضوابط مربوط به آنها و صدور دستور تعطیل آنها در صورت تخلف

‌۷- صدور دستور فروش مواد تقلبی یا فاسد كه مصرف دیگری دارند و در صورت عدم قابلیت استفاده دستور معدوم كردن آنها و صدور دستور تعطیل موسسات بهداشتی و آرایشی فاقد پروانه

‌۸- معرفی قاضی جهت عضویت در هیات بدوی انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه‌ای

‌۹- معرفی نماینده در هیات مركزی نظارت بر انتخابات نظام پزشكی

‌۱۰- صدور اجازه باز كردن محمولات پستی

‌۱۱- صدور مجوز بازرسی دستگاه‌های بی‌سیم در محل نصب آنها

‌۱۲- صدور دستور رفع ید و تخلیه و تحویل اماكن و ساختمان‌های آموزش و پرورش و دانشكده‌ها و دانشگاه‌ها

‌۱۳- دستور تخلیه اماكن و محل‌های واگذاری شده در فرودگاه‌ها

‌۱۴- صدور دستور تخلیه خانه‌های سازمانی نیروهای مسلح

‌۱۵- صدور دستور تخلیه سایر خانه‌های سازمانی در انقضای مدت

‌۱۶- تخلیه ملك مركز فساد استیجاری پس از صدور كیفر خواست

‌۱۷- صدور دستور تخلیه اماكن استیجاری متعلق به شهرداری تهران

‌۱۸- امضاء سند اماكن مورد نیاز دولت و دستور تخلیه آنها پس از تودیع ثمن به نفع مالك

‌۱۹- اجازه‌ی ثبت سند رسمی خارج از دفترخانه

‌۲۰- تعیین نماینده برای تحویل و تحول اوراق و اسناد دفترخانه پس از فوت سردفتر یا امتناع او از تحویل اسناد و موارد متعدد دیگر در مورد دفاتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق

‌۲۱- دخالت در حراج اموال از طریق محاكم و امضای صورتجلسات

‌۲۲- تعیین نماینده‌ جهت قلع مستحدثات موجب خرابی‌ جاده‌ها یا حریم راه‌ها

‌۲۳- صدور اجازه ورود به اماكن و منازل در موارد گوناگون

‌۲۴- اعمال قانون در مورد كارگاه‌ها و كارخانه‌ها (و مسائل مربوط به تامین اجتماعی)

‌۲۵- اقدامات متنوعی در مورد وظایف وكلا و كانون های وكلا

‌۲۶- موارد متعددی در قانون توزیع عادلانه آب

‌۲۷- مواردی متعددی در قانون نظام وظیفه‌ی عمومی

‌۲۸- مواردی مربوط به اجازه خروج افراد از كشور در قانون گذرنامه

‌۲۹- مواردی در قانون مالیات‌های مستقیم كه در آن مساله كمك به مناطق خسارت دیده كشور مطرح است .

در فاصله‌ی ‌۱۳۷۳ تا ‌۱۳۸۱ دادسرا و دادستان به علت تصویب قانون فاجعه بار تشكیل دادگاه‌های عام، از نظام قضایی ما حذف و در ‌۱۳۸۱ دیگر بار احیاء شده است.

كشاورز در ادامه موارد زیر را درباره نقش دادستان در اجرای احكام و مواردی كه نیاز به اتخاذ تصمیم فوری دارد، برشمرد:

‌۱- تعیین تكلیف اموال ناشی از جرم

‌۲- نظارت بر وضعیت فرد محكومی كه اجرای حكم در مورد او معلق شده

‌۳- تقاضای اعمال مقررات راجع به تكرار جرم، در حالتی كه موضوع پس از صدور حكم كشف شود

‌۴- اجرای احكام به موجب تفویض اختیاری كه رئیس قوه قضاییه به نیابت از مقام رهبری كرده است

‌۵- نظارت بر امور زندانیان و زندان‌ها (از جمله انتقال به سلول انفرادی، انتقال زندانی، خروج از زندان در موارد فوری، اعطای مرخصی و ….)

‌۶- پیشنهاد تبدیل اقامت اجباری یا تبعید به جزای نقدی یا حبس

‌۷- تعیین بیمارستان روانی یا زندان ویژه برای محكومینی كه دیوانه می‌شوند

وی نقش دادستان را در امور بین‌المللی، دخالت در مراحل مختلف تقاضا و اجرای استرداد مجرمان (قانون مصوب ‌۱۳۳۹) دانست و در ادامه نقش دادستان در امور اداری را این‌گونه برشمرد:

‌۱- ریاست اداری بر دادسرا

‌۲- صدور كارت شناسایی بر آن كسانی كه در موارد خاص ضابط دادگستری تلقی می‌شوند ( مثل مامورین وزارت پست و تلگراف قانون مصوب ‌۱۲۵۰)

‌۳- دادن تعلیمات لازم به همین گونه ماموران مثل ماموران حفاظت محیط زیست، وزارت كشاورزی و جنگلبانی

‌۴- نظارت بر امور مربوط به تنظیم سجل كیفری

‌۵- دخالت و نظارت بر امور مربوط به طلا و نقره و جواهرات از اموال تملیكی

‌۶- امور اداری انجمن حمایت زندانیان

‌۷- اعلام اتهام پزشكان متهم به هیات بدوی انتظامی نظام پزشكی

‌۸- صدور گواهی عدم سوء پیشینه كیفری

‌۹- امور محجورین و غایبین (امور حسبی) و امور مربوط به وصایا

‌۱۰- تعقیب پدر و مادرهایی كه از ثبت نام اطفال خود در مدرسه خودداری می‌كنند ( قانون آموزش اجباری ‌۱۳۲۲)

‌۱۱- نگهداری ادوات جرم و اموال بلاصاحب

‌۱۲- جلوگیری از احتكار

‌۱۳- مواردی در قانون اصلاحات ارضی

‌۱۴- مواردی در مورد اتباع بیگانه

‌۱۵- صدور دستور خلع ید از اراضی ساحلی

‌۱۶- مواردی درباره‌ی تاجر ورشكسته

‌۱۷- مواردی در امور كارشناسان و كانون كارشناسان

‌۱۸- تصرف عدوانی و ممانعت از حق و مزاحمت
دادستان

انتشار توسط 8 تم